Europejski nakaz zapłaty dla polskiej firmy
Europejski nakaz zapłaty to sposób na klienta z innego państwa Unii, który nie płaci faktury. Składasz formularz A, sąd wydaje nakaz bez rozprawy, dłużnik ma 30 dni na sprzeciw, a potem nakaz jest wykonalny w całej Unii bez dodatkowej procedury. Sprawdź najpierw fakturę.
Odzyskiwanie długów za granicą
Jedna procedura dla prawie całej Unii
Europejskie postępowanie nakazowe ustanawia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1896/2006. W polskim prawie uzupełniają je przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o europejskim postępowaniu nakazowym. Procedura jest alternatywą dla krajowych trybów, nie ich zastępstwem: możesz z niej skorzystać, ale nie musisz.
Jej siła polega na tym, że cały przebieg jest ujednolicony. Wniosek składa się na formularzu A, sąd może wezwać do uzupełnienia formularzem B, wydaje nakaz na formularzu E, a jego wykonalność stwierdza formularzem G. Formularze mają te same pola we wszystkich językach, a nakaz wykonalny w państwie wydania nie potrzebuje w innym państwie żadnego dodatkowego potwierdzenia.
Typowy przypadek: polski producent sprzedał towar odbiorcy z Niemiec, Czech albo Holandii, wystawił fakturę z terminem 30 dni, a pieniędzy nie ma od trzech miesięcy. Krajowy pozew w EPU nie wchodzi w grę, bo dłużnik nie ma adresu w Polsce. Europejski nakaz zapłaty tak.
Warunki
Kiedy europejski nakaz zapłaty jest dostępny
- Sprawa transgraniczna. Co najmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie członkowskim niż państwo sądu (art. 3 rozporządzenia). Liczy się stan z chwili złożenia wniosku.
- Sprawa cywilna albo handlowa. Faktura za towar lub usługę między firmami mieści się w tym bez wątpliwości.
- Roszczenie pieniężne, określone co do kwoty i wymagalne w dniu złożenia wniosku (art. 4).
- Państwa. Procedura działa we wszystkich państwach Unii z wyjątkiem Danii.
Rozporządzenie nie przewiduje limitu kwoty. Przy małych fakturach, do 5 000 euro, możesz też rozważyć europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, które kończy się wyrokiem po wymianie pism.
Który sąd
Sąd w Polsce czy w państwie dłużnika
Rozporządzenie o nakazie nie ustala, który sąd jest właściwy. Odsyła do ogólnych reguł Unii, czyli przede wszystkim rozporządzenia nr 1215/2012. Co do zasady pozywa się przed sądem państwa siedziby dłużnika. W sprawach z umowy sprzedaży towarów sprawę może jednak rozpoznać sąd miejsca, w którym towar został lub miał zostać dostarczony, a przy usługach sąd miejsca ich świadczenia.
W praktyce oznacza to, że jeśli umowa przewidywała dostawę w Polsce albo strony wybrały polski sąd, wniosek złożysz w Polsce, po polsku. Jeśli towar jechał do magazynu klienta za granicą, właściwy będzie zwykle sąd państwa dłużnika. Niektóre państwa skupiły europejskie nakazy w jednym sądzie dla całego kraju. Przed złożeniem formularza sprawdź właściwy sąd w europejskim atlasie sądowym na portalu e-Sprawiedliwość.
Opłatę sądową ustala prawo państwa sądu, do którego składasz wniosek, i płacisz ją według jego zasad.
Przebieg
Od formularza A do egzekucji w kraju dłużnika
| Etap | Formularz | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Wniosek | A | Dane stron, kwota główna, odsetki, opis transakcji i dowodów, uzasadnienie właściwości sądu. |
| Uzupełnienie | B | Gdy wniosek ma braki, sąd wzywa do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie. |
| Propozycja zmiany | C | Gdy żądanie jest uzasadnione tylko w części, sąd proponuje nakaz na niższą kwotę. |
| Nakaz | E | Sąd wydaje nakaz co do zasady w 30 dni od złożenia wniosku (art. 12) i doręcza go dłużnikowi. |
| Sprzeciw | F | Dłużnik ma 30 dni od doręczenia. Po sprzeciwie sprawa przechodzi do zwykłego postępowania, chyba że wnioskodawca zaznaczył, że tego nie chce. |
| Wykonalność | G | Bez sprzeciwu sąd stwierdza wykonalność. Nakaz idzie do organu egzekucyjnego w państwie, gdzie dłużnik ma majątek. |
Termin 30 dni na wydanie nakazu jest w rozporządzeniu, ale nie zawiera sankcji, więc w praktyce bywa dłuższy. Dłużej trwa też doręczenie za granicę. Licz się z kilkoma miesiącami od wniosku do wykonalnego nakazu.
Gdy dłużnik wniesie sprzeciw, a w formularzu A nie zaznaczysz rezygnacji z przejścia do zwykłego postępowania, sprawa toczy się dalej według prawa procesowego państwa sądu. To już zwykły proces, w którym przydaje się miejscowy prawnik. Ogólne zasady procesu o fakturę opisuje strona o tym, jak przygotować pozew o zapłatę.
Przygotowanie
Co zebrać, zanim wypełnisz formularz A
- Pełne dane dłużnika z rejestru jego państwa: nazwa, forma prawna, adres, numer rejestrowy i numer VAT UE.
- Faktury z datami wystawienia, doręczenia i terminami płatności.
- Umowę, zamówienie albo potwierdzenie zamówienia, z miejscem dostawy i ewentualnym wyborem sądu.
- Dokumenty przewozowe, protokoły odbioru, korespondencję potwierdzającą przyjęcie towaru.
- Wyliczenie odsetek. Odsetki możesz żądać według prawa właściwego dla umowy. Przy umowie podlegającej prawu polskiemu to odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Kontrahent z innego kraju może zapłacić szybciej po rzeczowym wezwaniu w jego języku albo po angielsku, z zapowiedzią europejskiego nakazu zapłaty. Wezwanie jest też dowodem w sprawie. Gdy chcesz zacząć od tego kroku, przeczytaj, co robić, gdy pojawia się niezapłacona faktura.
Kreator formularza A
przykład interfejsu| Sąd | państwo i sąd właściwy z uzasadnieniem właściwości |
|---|---|
| Strony | dane z rejestrów, kody formy prawnej |
| Transgraniczność | kody państw siedziby stron |
| Roszczenie | kwota główna, waluta, kod podstawy roszczenia |
| Odsetki | stopa, okres, kod rodzaju odsetek |
| Dowody | kod rodzaju dowodu i opis |
| Po sprzeciwie | zgoda albo rezygnacja z postępowania zwykłego |
Kwoty
Waluta, odsetki i rekompensata w sprawie z zagranicznym klientem
Żądanie w formularzu A podajesz w walucie, w której wystawiłeś fakturę. Jeśli fakturowałeś w euro, żądasz euro, a przeliczenie robi dopiero organ egzekucyjny. Jeśli w złotych, dochodzisz złotych także przed sądem zagranicznym.
Odsetki i rekompensata zależą od prawa właściwego dla umowy, a nie od sądu, do którego składasz wniosek. Umowa poddana prawu polskiemu, z wyboru stron albo z reguł o prawie właściwym, daje ci polskie odsetki handlowe oraz rekompensatę ze stawek ustawy z 8 marca 2013 r., czyli 40, 70 albo 100 euro. Gdy podlega prawu innego państwa Unii, obowiązują jego przepisy wdrażające dyrektywę 2011/7/UE, która w każdym państwie członkowskim przewiduje co najmniej 40 euro rekompensaty.
Po wykonalności
Egzekucja za granicą prowadzi organ państwa dłużnika
Wykonalny europejski nakaz zapłaty przekazujesz organowi egzekucyjnemu państwa, w którym dłużnik ma majątek, razem z odpisem nakazu i ewentualnie tłumaczeniem, jeśli tamtejsze prawo go wymaga (art. 21 rozporządzenia). W Niemczech będzie to komornik sądowy, w innych państwach odpowiedni urzędnik albo sąd egzekucyjny.
Dłużnik ma ograniczone możliwości obrony na tym etapie. Odmowa wykonania jest możliwa w zasadzie tylko przy niezgodności z wcześniejszym orzeczeniem między tymi samymi stronami albo gdy dłużnik już zapłacił. W wyjątkowych przypadkach, np. przy wadliwym doręczeniu, dłużnik może też żądać ponownego zbadania nakazu w państwie wydania (art. 20).
Pytania
Pytania o europejski nakaz zapłaty
Wcześniej warto też sprawdzić, czy krajowy nakaz zapłaty nie byłby prostszy, gdy dłużnik ma oddział albo majątek w Polsce.
Kiedy mogę użyć europejskiego nakazu zapłaty?
Gdy sprawa jest transgraniczna, czyli co najmniej jedna strona ma siedzibę w innym państwie członkowskim niż sąd, do którego składasz pozew, a roszczenie jest pieniężne, określone co do kwoty i wymagalne. Procedura nie obowiązuje w Danii.
Czy jest limit kwoty?
Nie. Europejski nakaz zapłaty nie ma górnej granicy wartości. Limit 5 000 euro dotyczy innej procedury, europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń.
Ile czasu ma dłużnik na sprzeciw?
Trzydzieści dni od doręczenia nakazu (art. 16 rozporządzenia nr 1896/2006). Sprzeciw nie wymaga uzasadnienia.
Czy nakaz wydany w Polsce wyegzekwuję w Niemczech?
Tak. Po stwierdzeniu wykonalności w kraju, w którym go wydano, nakaz działa w pozostałych państwach Unii tak, jak ich własne orzeczenia, bez osobnej procedury uznania (art. 19 rozporządzenia). Egzekucję prowadzi organ państwa, w którym dłużnik ma majątek, według jego prawa.
W jakim języku składam wniosek?
W języku sądu, do którego go kierujesz. Formularze są identyczne we wszystkich językach Unii, więc przy wypełnianiu pomaga porównanie polskiej i obcej wersji pole po polu.
Czy DłużnikBiz przygotuje formularz A?
Tak, w planie Sąd i wyższych. Kreator przenosi dane sprawy do pól formularza A, liczy odsetki i podpowiada kody z instrukcji formularza. Formularz składasz sam we właściwym sądzie.
Sprawdź fakturę od klienta z zagranicy
Zobaczysz, ile wynoszą odsetki i rekompensata oraz kiedy roszczenie się przedawni według prawa polskiego.
Kreatory przygotowują treść pism z danych sprawy. Pisma składasz i wysyłasz sam, DłużnikBiz nie jest kancelarią i nie reprezentuje cię przed sądem.