Odzyskiwanie należności z Niemiec przez polską firmę i koszt każdego trybu

Odzyskiwanie należności z Niemiec przez polską firmę ma trzy drogi sądowe: niemiecki Mahnbescheid składany w Amtsgericht Wedding w Berlinie (opłata od 38 euro), europejski nakaz zapłaty i zwykły pozew w polskim sądzie, jeśli usługę wykonałeś albo towar dostarczyłeś w Polsce. Przy bezspornej fakturze najszybszy jest Mahnbescheid, przy sporze o jakość albo kwotę pozew w Polsce. Zanim wybierzesz tryb, sprawdź termin przedawnienia, bo przy przewozach wynosi on tylko rok.

Windykacja należności w Niemczech zaczyna się od wezwania po niemiecku

Niemiecka firma, która dostaje wezwanie po polsku, często odkłada je na bok. Wyślij je po niemiecku albo w dwóch językach, z numerem faktury, kwotą, datą wymagalności i nowym terminem, na przykład siedmiodniowym. W niemieckim zwyczaju to pismo nazywa się Mahnung. Jedno stanowcze wezwanie wystarczy, kolejne przypomnienia tylko odsuwają sprawę.

W wezwaniu dolicz odsetki i rekompensatę. Gdy umowa nie wskazuje prawa, a ty jesteś sprzedawcą albo usługodawcą z siedzibą w Polsce, zwykle stosuje się prawo polskie (art. 4 rozporządzenia Rzym I). Należą ci się wtedy odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych i rekompensata 40, 70 albo 100 euro, zależnie od kwoty faktury. Przy prawie niemieckim odsetki wynoszą stopę bazową plus 9 punktów procentowych, a ryczałt 40 euro (§ 288 BGB). Kwoty dla konkretnej faktury policzy formularz na górze strony.

Równolegle sprawdź dłużnika w publicznych rejestrach. W Handelsregister zobaczysz, czy spółka istnieje i kto ją reprezentuje, a w ogłoszeniach o niewypłacalności (insolvenzbekanntmachungen.de), czy nie złożono wniosku o upadłość. Jeśli złożono, zamiast pozwu zgłaszasz wierzytelność zarządcy, podobnie jak przy zgłoszeniu wierzytelności w upadłości w Polsce.

Trzy tryby sądowe i ich koszt

Polskiego EPU i polskiego nakazu w postępowaniu upominawczym nie użyjesz, bo sąd nie wyda takiego nakazu, gdy doręczenie pozwanemu nie może nastąpić w kraju. Z tego samego powodu odpada polskie postępowanie nakazowe.

Mahnbescheid w Berlinie krok po kroku

Niemieckie postępowanie upominawcze jest dla wierzyciela z zagranicy najtańsze. Wniosek (Antrag auf Erlass eines Mahnbescheids) składasz po niemiecku na formularzu, także przez portal online-mahnantrag.de, i od razu płacisz opłatę sądową. Sąd nie bada, czy dług istnieje, tylko czy wniosek jest kompletny.

1. Wniosek. Dane twojej firmy i dłużnika, kwota główna, odsetki, koszty wezwań i krótkie oznaczenie roszczenia, na przykład numer i data faktury za usługę transportową.
2. Doręczenie. Sąd doręcza Mahnbescheid dłużnikowi. Od doręczenia dłużnik ma dwa tygodnie na zapłatę albo sprzeciw (Widerspruch).
3. Nakaz egzekucyjny. Bez sprzeciwu składasz wniosek o Vollstreckungsbescheid. Po jego doręczeniu dłużnik ma jeszcze dwa tygodnie na Einspruch, ale nakaz od razu nadaje się do egzekucji.
4. Sprzeciw. Gdy dłużnik się sprzeciwi, sprawa trafia do zwykłego procesu przed sądem właściwym dla dłużnika. Wtedy potrzebny jest niemiecki pełnomocnik, przed Landgericht obowiązkowo.

Opłata rośnie z kwotą, ale wolno. Dla faktury na kilka tysięcy euro to kilkadziesiąt do stu kilkudziesięciu euro, czyli mniej niż tłumaczenie przysięgłe dokumentów do zwykłego pozwu.

Odzyskiwanie długów z Niemiec przez polski sąd

Rozporządzenie Bruksela I bis pozwala pozwać kontrahenta z Niemiec w Polsce, gdy tu było miejsce wykonania zobowiązania (art. 7 pkt 1 lit. b). Przy sprzedaży towaru to miejsce, do którego towar dostarczono, przy usłudze miejsce jej świadczenia. Software house, który pisał kod w Krakowie dla firmy z Monachium, zwykle pozwie w Krakowie. Przy przewozie z Polski do Niemiec Trybunał Sprawiedliwości UE uznaje za miejsce wykonania zarówno miejsce załadunku, jak i rozładunku, więc przewoźnik ma wybór.

Pozew w Polsce piszesz po polsku, a sąd doręcza go dłużnikowi w Niemczech z tłumaczeniem albo pouczeniem o prawie odmowy przyjęcia. Polski wyrok jest wykonalny w Niemczech bez osobnej procedury uznania. Prosisz polski sąd o zaświadczenie z art. 53 rozporządzenia i z nim zlecasz egzekucję w Niemczech. Ten tryb trwa dłużej niż Mahnbescheid, ale przy sporze jest tańszy, bo prowadzi go polski pełnomocnik po polsku.

Egzekucja w Niemczech

Egzekucję prowadzi Gerichtsvollzieher, czyli niemiecki komornik, albo sąd egzekucyjny. Zajęcie rachunku bankowego wymaga postanowienia sądu egzekucyjnego (Pfändungs- und Überweisungsbeschluss) i to najczęściej najskuteczniejszy ruch. Gerichtsvollzieher może też odebrać od dłużnika oświadczenie o majątku (Vermögensauskunft), a dłużnik, który go nie złoży, trafia do publicznego rejestru dłużników.

Gdy boisz się, że dłużnik opróżni rachunek, zanim dostaniesz tytuł, rozważ europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym. Opisujemy go razem z trybami dla innych państw na stronie odzyskiwanie długów za granicą.

Przedawnienie faktury dla niemieckiej firmy

Przewoźnicy tracą najwięcej na rocznym terminie z art. 32 CMR, bo sprawa przez kilka miesięcy wisi w korespondencji ze spedytorem. Polskie zasady dla faktur krajowych opisuje strona przedawnienie faktury.

Windykacja faktur w Niemczech sama, przez firmę windykacyjną czy przez prawnika

Bezsporną fakturę na kilka tysięcy euro odzyskasz sama: wezwanie po niemiecku, a po terminie Mahnbescheid. Koszt to kilkadziesiąt euro i kilka godzin pracy. Niemiecka firma windykacyjna (Inkassounternehmen) pobiera opłaty, które przy zwłoce dłużnika często da się przerzucić na niego jako szkodę, ale w granicach stawek adwokackich. Prawnik jest konieczny, gdy dłużnik wniesie sprzeciw, a sprawa trafi do Landgericht, oraz przy kwotach, przy których opłaca się zabezpieczenie rachunku.

Porównanie prowizji firm windykacyjnych i honorariów kancelarii w sprawach krajowych znajdziesz w poradniku firma windykacyjna czy kancelaria. Te same pytania warto zadać partnerowi z Niemiec: kto płaci, gdy nic nie odzyska, i czy prowizja liczy się od kwoty głównej, czy z odsetkami.

Przykład z praktyki

Przewoźnik z Poznania wykonał w marcu cztery kursy dla spedycji z Dortmundu i wystawił faktury na 6 800 euro z terminem 45 dni. W czerwcu spedycja przestała odpowiadać. Przewoźnik wysłał w lipcu wezwanie po niemiecku z odsetkami i rekompensatą 40 euro od każdej faktury, a po tygodniu złożył wniosek o Mahnbescheid w Berlinie, płacąc kilkadziesiąt euro opłaty. Dłużnik nie wniósł sprzeciwu, przewoźnik uzyskał Vollstreckungsbescheid i zlecił zajęcie rachunku. Całość zajęła niecałe trzy miesiące, przed upływem rocznego terminu z CMR.

Najważniejsze w pięciu punktach

1. Bezsporna faktura: wezwanie po niemiecku, potem Mahnbescheid w Amtsgericht Wedding, opłata od 38 euro.
2. Faktura w sporze: pozew w polskim sądzie miejsca dostawy albo usługi, wyrok wykonalny w Niemczech z zaświadczeniem z art. 53.
3. Polskie EPU i nakaz upominawczy nie działają przy dłużniku z Niemiec.
4. Przy przewozach liczy się rok z CMR, przy innych fakturach zwykle dwa albo trzy lata.
5. Przed pozwem sprawdź Handelsregister i ogłoszenia o niewypłacalności.

Formularz na górze strony policzy odsetki, rekompensatę w euro i datę przedawnienia dla faktury wystawionej niemieckiej firmie i podpowie, który krok zrobić teraz.